Aralık 2019’da, Çin’in Hubei eyaletindeki Wuhan şehrinde, nedeni bilinmeyen, tedaviye dirençli akciğer enfeksiyonu olguları ile ortaya çıkan ve devamında hızla yayılarak 21. yüzyılın ilk pandemisine neden olan Yeni Koronavirüs Hastalığı “COVİD-19”un 1 Mart 2020 tarihinde ülkemizde de resmi olarak saptanmasının ardından olgu sayısı hızla artmıştır. Salgından en çok etkilenen ve mortalite oranı en yüksek seyreden grup, kalp ve damar hastalıkları olan 60 yaş ve üzeri bireylerdir.
Literatür bulgularına göre; COVID-19 Enfeksiyonunun Kardiyovasküler Sistem üzerindeki başlıca etkileri şunlardır:
- Eşlik eden Kardiyovasküler Hastalık varlığında enfeksiyona bağlı ciddi hastalık ve ölüm riski artmaktadır,
- COVID-19 Enfeksiyonu; “Kalp Kası Hasarı”, “Ritim Bozuklukları”, “Kalp Krizi”, “Damarlarda Pıhtı Oluşumu” gibi doğrudan veya dolaylı olarak Kardiyovasküler Sistem üzerinde istenmeyen olaylarla ilişkilidir.
- Hastalığın tedavisinde kullanılan ilaçlar, kalp sağlığı üzerinde çeşitli yan etkilere sahiptir.
COVID-19, kalp hastalarında artmış risk ve istenmeyen olaylarla ilişkilidir. Hastalık nedeniyle hastaneye yatırılan hastaların yaklaşık %40’ında Kardiyovasküler Hastalıklar eşlik etmektedir. COVID-19 enfeksiyonunda; Kardiyovasküler Hastalığı olanlarda ölüm oranları yaklaşık %10 iken bu oran sağlıklı bireylerde %1-2 arasında seyretmektedir. Yani öncesinde eşlik eden hastalıkları olanlarda ölüm oranları olmayanlara göre daha yüksek; Kardiyovasküler Hastalığı olanlarda %10.5, şeker hastalarında %7.3, hipertansiyonu olanlarda %6 olarak gerçekleşmiştir.
İtalya’da da benzer bir tablo mevcuttur. İleri yaş dışında, kaybedilen hastaların çoğunda altta yatan bir veya daha fazla hastalık mevcuttur (Hipertansiyon %73, şeker hastalığı %34, kalp damar hastalıkları %30, ritim bozuklukları %22 gibi).
COVID-19 nedeniyle hayatını kaybeden hastalarda eşlik eden Kalp ve Damar Hastalıkları yoğunluktadır. Bir başka deyişle; Kalp ve Damar Hastaları bu virüs ile karşılaştıkları takdirde hastalığı ölümcül seyretme riski yüksektir. Bu nedenle Kalp ve Damar Hastalığı olan kişilerin sosyal izolasyonunu sağlamak hayati önem arz etmektedir.
COVID-19 Enfeksiyonunda en yüksek hastaneye yatış ve mortalite oranları 60 yaş üstü hastalarda görülmekte olup bu grup, tüm ölümlerin %84’ünü oluşturmaktadır. Kalp ve Damar Hastalıkları ile hipertansiyonun da benzer yaş grubunda daha sık görüldüğü (>60 yaş için %60-75) göz önünde bulundurulmalıdır. Bu nedenle özellikle hipertansiyonun hastaneye yatış ve mortalite oranı için direkt bir risk faktörü olarak kabul etmek ve nedensellik ilişkisi kurmak için elimizdeki veriler yeterli değildir. Bu hastalıkların özellikle ileri yaş hastalarda sık görülmesi ve hastalığa eşlik etmesi, hastalıkların bu yaştaki görülme sıklığı ile ilişkili olabileceğini düşündürmektedir.
COVID-19 Enfeksiyonu veya şüphesi/riski olan hastaların kalp ilaçlarında değişiklik yapmak gerekli midir?
Kalp ve Damar Hastalıklarında kullanılan pek çok ilacın COVID-19 Enfeksiyonu sırasındaki kullanımı ile ilgili bilgiler sınırlıdır. Ancak elimizdeki bilgiler ışığında yararı ve zararını gösteren kesin bir kanıt olmadığı için hastaların mevcut kalp, hipertansiyon, kolesterol düşürücü ilaçlarına devam etmeleri önerilmektedir.
Sonuç olarak;
İleri yaşlarda olan ve altta yatan hastalıkları bulunan COVID-19 hastalarında özellikle hastaneye yatış ihtiyacı ve ölüm oranları daha yüksektir.
Kaybedilen hastalarda Kalp ve Damar Hastalıkları, Hipertansiyon oranları yüksek bulunmuştur. Bu nedenle özellikle bu riskli grubun hastalığa karşı korunması esastır.
Sosyal izolasyon ve kişisel hijyen kurallarına uymak dışında, bu hastaların mevcut ilaçlarına devam etmeleri, ev içinde bile olsa egzersiz yapmaları, uyku ve beslenme düzenlerine dikkat etmeleri hayati derecede önem taşımaktadır.
Yüksek risk grubunda yer alan bu hastaların; göğüs ağrısı, nefes darlığı, çarpıntı, bayılma gibi şikayetleri oluşması halinde en kısa sürede doktoru ile mutlaka irtibata geçmeleri gerekmektedir.
Web sitesi içeriklerimiz Yayın Danışma Kurulu tarafından onaylanarak yayınlanmaktadır.Bu makale genel bilgilendirme amacı taşır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Herhangi bir sağlık sorununda, uzman bir sağlık profesyoneline danışmanız önerilir.