Lokman Hekim Etlik Hastanesinden Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Hatice Çelik, dünya genelinde mart ayının "Endometriozis Farkındalık Ayı" olarak kabul edildiğini belirterek, hastalık hakkında bilinçlenmenin önemine dikkati çekti.
Hastaneden yapılan açıklamada görüşlerine yer verilen Çelik, her 10 kadından birinde görülen endometriozisin, rahim iç duvarını oluşturan dokunun rahim dışında yerleşmesiyle ortaya çıktığını belirtti.
Bu durumun yumurtalıklarda kist oluşumuna, karın içinde yapışıklıklara ve adet sırasında şiddetli ağrılara yol açabildiğini ifade eden Çelik, hastalığın kronik karın ağrısı, adet dışı kanamalar ve kısırlık gibi sorunlara da neden olabileceğini aktardı.
Çelik, endometriozisin bazı bağırsak ve idrar yolu problemleriyle de ilişkili olduğunu vurgulayarak, 'Bağırsak hareketleri sırasında ağrı, dışkıda kan ya da idrar yaparken ağrı hissedilebilir. Hastalar fiziksel yorgunluk, depresyon gibi sosyal yaşamlarını etkileyen ek şikayetler de yaşayabilirler.' ifadelerini kullandı.
Hastalığın bazı bireylerde daha sık görüldüğünü anlatan Çelik, 'Erken yaşta adet görmeye başlayanlar, adet kanamaları uzun sürenler, sık aralıklarla adet görenler, hiç hamile kalmamış kadınlar ve ailesinde endometriozis öyküsü olanlar daha yüksek risk altındadır.' değerlendirmesinde bulundu.
Çelik, mavi ve yeşil gözlü kadınlar, vücudunda fazla çil bulunanlar ve zayıf bireylerde de hastalığın daha sık gözlendiğinin altını çizerek, endometriozisin sosyoekonomik düzeyi yüksek ve şehirde yaşayan kadınlarda daha fazla görüldüğünü, alkol ve sigara kullanımının da hastalık riskini artırabileceğini kaydetti.
Endometriozisin genellikle ultrasonla teşhis edilebildiğini aktaran Çelik, bazı durumlarda MR görüntülemenin de gerekli olabileceğini belirtti.
Çelik, kesin tanının ise laparoskopik cerrahiyle konulabileceğini vurgulayarak, bu yöntemle hastalığın hem teşhis edilebildiğini hem de bazı lezyonların çıkarılabildiğini ifade etti.
– 'Rahim ve yumurtalıkların alınması kesin çözüm olabilir'
Tedavi sürecinin hastanın şikayetleri, hastalığın şiddeti ve gebelik planlarına göre şekillendiğine dikkati çeken Çelik, şu bilgileri paylaştı:
'Hafif ve orta şiddetteki endometriozis vakalarında ağrı kesiciler ve hormonal tedaviler ilk seçenek olarak uygulanmaktadır. Ancak şiddetli endometriozis ya da ilaç tedavisine yanıt vermeyen vakalarda cerrahi müdahale gerekebilir. Çocuk sahibi olmuş ve gebelik planı olmayan ileri yaştaki hastalarda, rahim ve yumurtalıkların alınması kesin çözüm olabilir.'
Prof. Dr. Çelik, endometriozisin iltihabi bir hastalık olduğuna değinerek, beslenmenin hastalık yönetiminde önemli bir rol oynadığını vurguladı.
Anti-inflamatuar özellikleri olan balık, sebze, meyve, tam tahıllar ve sağlıklı yağların tüketiminin artırılmasını öneren Çelik, koyu yeşil ve mor sebzelerin de beslenme programına dahil edilmesi gerektiğini aktardı.
Resveratrol içeren kırmızı üzüm, yer fıstığı, dut, yaban mersini gibi besinlerin faydalı olabileceğini belirten Çelik, fermente gıdalar arasında yer alan yoğurt, ayran, kefir ve lahana turşusunun da günlük diyette yer alması gerektiğini ifade etti.
Çelik, fast food, rafine şekerler, trans yağlar ve fitoöstrojen içeren soya ürünlerinden kaçınılması gerektiğini belirterek, inflamasyonu artırdığı bilinen buğday, arpa ve kuru fasulye gibi besinler yerine nohut, mercimek, kinoa ve pirinç gibi alternatiflerin tercih edilmesi tavsiyesinde bulundu.
Endometriozisin tedavi edilmediğinde kronik ağrılar, kısırlık riski ve karın içi organlarda yapışıklıklara yol açabileceğini vurgulayan Çelik, 'Hastalık bazı durumlarda yumurtalıklarda kansere neden olabilir. Ayrıca hastalık günlük yaşamı olumsuz etkileyerek fiziksel ve psikolojik strese yol açabiliyor. Endometriozis teşhisi konulan bireyler, mutlaka bir sağlık uzmanına danışarak tedavi ve takip planlamalarını yapmalıdır.' değerlendirmesini yaptı.